Przemysł Materiał Partnera

Gazy techniczne w Trójmieście: butle, dostawa i formalności

Zamiana mieszanki na czysty CO2 wygląda na oszczędność, dopóki nie policzy się odprysków i dysz. Podpowiadamy dobór gazu do metody, wybór między dzierżawą a własną butlą i zasady przewozu.

Gaz osłonowy bywa traktowany jak pozycja kosztowa, którą da się obciąć. Tymczasem to on decyduje o tym, czy spoina wyjdzie czysta, czy porowata. Dobór mieszanki jest częścią technologii, a nie kwestią tego, co akurat stoi w magazynie.

Który gaz do której metody

Metoda	Osłona	Efekt
MAG, stal konstrukcyjna	dwutlenek węgla lub mieszanka argonu z CO2	mieszanka daje mniej odprysków i ładniejsze lico
MAG, stal nierdzewna	argon z domieszką CO2 lub tlenu	ogranicza utlenianie, zachowuje odporność korozyjną
MIG, aluminium	czysty argon	brak reakcji z materiałem, stabilny łuk
TIG, stal i aluminium	czysty argon, przy grubszych elementach z helem	najczystsze spoiny, pełna kontrola
Cięcie i podgrzewanie	tlen z acetylenem lub propanem	wysoka temperatura płomienia

Największa oszczędność pozorna bierze się z zastąpienia mieszanki czystym dwutlenkiem węgla przy MAG. Gaz jest tańszy, ale rośnie liczba odprysków, a wraz z nią czas czyszczenia i zużycie dysz. Rachunek wychodzi na zero albo na minus. Zakres oferty gazów: https://marszal.biz/gazy-techniczne/

Butla własna czy dzierżawiona

Model	Zalety	Wady
Butla dzierżawiona	brak kosztu początkowego, wymiana na pełną, serwis po stronie dostawcy	opłata za dzierżawę niezależna od zużycia
Butla własna	brak opłat cyklicznych, swoboda wyboru dostawcy napełnienia	koszt zakupu, obowiązek legalizacji, własny transport

Przy zużyciu nieregularnym i niewielkim korzystniejsza bywa dzierżawa, bo eliminuje koszt legalizacji i przeglądów. Przy pracy ciągłej rachunek zaczyna przemawiać za własnością, zwłaszcza gdy w warsztacie stoi kilka butli jednocześnie.

Przechowywanie i transport, czyli formalności, które bywają pomijane

Pozycja pionowa. Butle przechowuje się i przewozi w pionie, zabezpieczone przed przewróceniem. Przy acetylenie ma to znaczenie szczególne, bo gaz jest rozpuszczony w acetonie i przy pozycji innej niż pionowa rozpuszczalnik może wydostać się przez zawór.

Zabezpieczenie zaworu. Kołpak ochronny przy transporcie i składowaniu. Uszkodzony zawór przy pełnej butli to poważne zagrożenie.

Wentylacja pomieszczenia. Magazynowanie w miejscu przewiewnym, z dala od źródeł ciepła i materiałów łatwopalnych.

Przewóz. Transport butli podlega przepisom o przewozie towarów niebezpiecznych, z wyłączeniami dla niewielkich ilości. Warto znać granice tych wyłączeń przed załadowaniem butli do auta.

Detal, który psuje spoiny częściej niż zły gaz

Nieszczelny przewód i zużyta dysza. Nawet najlepsza mieszanka nie osłoni jeziorka, jeśli po drodze zasysane jest powietrze. Przy nawracającej porowatości sprawdzenie szczelności obwodu gazowego jest szybsze i tańsze niż zmiana dostawcy gazu.

Butle, wymianę i doradztwo w doborze mieszanki dla Trójmiasta prowadzi Marszal.

Przepływ gazu, czyli nastawa ustawiana najczęściej na oko

Zbyt niski przepływ nie osłoni jeziorka, zbyt wysoki działa równie źle. Strumień gazu o dużej prędkości wytwarza turbulencję, która zasysa powietrze z otoczenia, a skutek jest ten sam co przy braku osłony: porowatość. Optimum zależy od średnicy dyszy, pozycji spawania i tego, czy praca odbywa się w przeciągu.

Sytuacja	Kierunek korekty
Spawanie w pomieszczeniu, dysza standardowa	wartość podstawowa według instrukcji urządzenia
Praca na zewnątrz lub w przeciągu	zwiększyć przepływ i zastosować osłonę mechaniczną
Pozycja pułapowa	nieco wyższy przepływ, gaz ucieka szybciej
Dysza o większej średnicy	wyższy przepływ proporcjonalnie do przekroju
Porowatość mimo wysokiego przepływu	sprawdzić szczelność i turbulencję, nie zwiększać dalej

Bezpieczeństwo, które bywa traktowane rutynowo

Butla pod ciśnieniem przy uszkodzeniu zaworu zamienia się w pocisk. Stąd wymóg transportu i przechowywania w pozycji pionowej, z założonym kołpakiem i zabezpieczeniem przed przewróceniem. Butla acetylenowa ma dodatkowe ograniczenie: po transporcie w pozycji innej niż pionowa powinna odstać, zanim zostanie użyta, żeby aceton wrócił do masy porowatej.

Osobną kwestią jest reduktor. Zanieczyszczony olejem przy butli tlenowej stwarza zagrożenie pożarowe, bo tlen pod ciśnieniem bardzo silnie podtrzymuje spalanie i potrafi doprowadzić do zapłonu smaru. To powód, dla którego przy tlenie obowiązuje bezwzględny zakaz stosowania smarów przy zaworach i reduktorach.

Ile starcza butla gazu osłonowego?

Zależy od przepływu i czasu jarzenia łuku. Przy typowym przepływie kilkunastu litrów na minutę butla czterdziestolitrowa wystarcza na kilkanaście godzin spawania. Nadmierny przepływ skraca ten czas i pogarsza osłonę, bo powoduje zasysanie powietrza.

Czy da się rozpoznać zły gaz po spoinie?

Objawy są typowe: porowatość, ciemne naloty, niestabilny łuk. Zanim jednak podejrzenie padnie na gaz, warto sprawdzić szczelność przewodu, stan dyszy i ustawiony przepływ, bo to częstsze przyczyny.

Jak często legalizuje się butle własne?

Butle ciśnieniowe podlegają okresowym badaniom w odstępach wynikających z przepisów o dozorze technicznym. Termin kolejnego badania jest wybity na butli, co pozwala go sprawdzić przed napełnieniem.

Czy mieszankę można przygotować samodzielnie?

W warunkach warsztatowych nie. Mieszanki przygotowuje się w procesie kontrolowanym, a proporcje mają wpływ na parametry spawania. Dostępne są gotowe mieszanki o ustalonych składach.

Źródła

Dobór gazów osłonowych do metod spawania łukowego
Zasady przechowywania i transportu butli z gazami technicznymi
Wymagania dotyczące okresowych badań butli ciśnieniowych

Marta Ossoliński

Młodsza redaktorka kroniki; weryfikuje zgłoszenia i pilnuje faktów w sprawach ważnych dla bezpieczeństwa mieszkańców. · Materiał Partnera

Ten materiał powstał we współpracy z partnerem. Treść reklamowa.